Warsztaty Dziennikarskie - PUBLIKATOR

Nowości w przestrzeni

2011-01-31T20:48:00.000+01:00

Nasz świat stopniowo przestaje być szary. Komunistyczne bloki są malowane na bajkowe kolory, nowe budynki zaskakują intrygującymi kształtami. Na ulicy potykamy się o artystyczne kostki i ciekawe architektoniczne rozwiązania. Młode pokolenie architektów bawi się formą i treścią, próbuje zmienić świat i myślenie odbiorcy. Wpleść w zwyczajne życie coś, co dotychczas było zarezerwowane dla… Tak właściwie dla kogo? Jakiejś chorej elity z milionami na koncie? Ważne, że teraz chodzi o to, żeby dostęp był możliwy dla każdego. Bez żadnych ograniczeń czy też wartościowania. Można było to dostrzec na wystawie „W przestrzeni” w tyskim SDK Tęczy. Na ekspozycji zostały przedstawione fotografie wykonanych projektów oraz pomysły na nowe rozwiązania. Wnętrza domów, budynki biurowe czy szklana łazienka to tylko wstęp do jeszcze większych koncepcji, które niesamowicie zaskakują.

Dokonane już zmiany Urzędu Stanu Cywilnego w Tychach sprawiają, że miejsce to jest przeniknięte jasnością i niewinnością. Dzięki przezroczystym krzesłom pomieszczenie wydaje się większe. Tyscy architekci jednak na tym nie kończą. Pomysłów im z pewnością nie brakuje. Został stworzony projekt muzeum FIATA w Tychach, gotowy już jest wodny plac zabaw na terenie Paprocan. Nasze miasto staje się coraz bardziej atrakcyjne, a nazwiska takie jak Bańka, Łyduch, Dyląg, Wilczok czy Skitek stają się coraz głośniejsze. Ludzie kojarzą architektów i oceniają ich pomysły. Ale te nie zawsze są takie rewelacyjne… Przykładem może być tutaj wykonanie projektu szatni przy sali gimnastycznej w Szkole Podstawowej nr 7. Dla autora - Roberta Skitka - punktem wyjścia był zróżnicowany wiek dzieci i ich wzrost. Dlatego nowocześnie wykonane ławeczki i wieszaki są umieszczone na różnych wysokościach. Ale czy ten pomysł zda egzamin? Czy szkoła to odpowiednie miejsce na bawienie się przestrzenią? Być może niekoniecznie. Zwłaszcza że pieniądze przeznaczone na wykonanie szatni można było dać na coś innego, bardziej potrzebnego. Jest to pomysł kontrowersyjny, ale jedno jest pewne - jest to jakiś przełom, złamanie ogólnie przyjętych zasad. Podobnie sprawa wygląda w przypadku pomnika-instalacji przestrzennej upamiętniającej twórczość Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. Część projektu została już wykonana, ostatecznie mają to być 23 sześciany. Te słynne kostki, o których już wcześniej wspominałam, to pomysł Mariusza Chodorka i Łukasza Łyducha. Jest to forma pomnika, ale ciekawiej rozwiązana. Formą nośnika jest treść. Podświetlone wiersze Baczyńskiego widnieją na jednej ze ścian sześcianu. Tekst jest czytelny dla wszystkich. Dosłownie dla wszystkich, bo obok ten sam wiersz jest napisany alfabetem Braile’a. Pomnikiem jest cały plac, a także boczne ulice, ponieważ poszczególne kostki także tam mają być rozmieszczone. Ogromną rolę odgrywa tutaj światło i cała koncepcja iluminacji. Autorzy zdecydowali się na taki projekt, ponieważ na placu Baczyńskiego znajduje się już fontanna. Pomnik by z nią konkurował, co nie byłoby dobrym rozwiązaniem. A tak nowoczesność i klasyczność przeplatają się i znakomicie spełniają swoją funkcję- zatrzymują widza i intrygują. Dzięki nim po prostu coś się dzieję.

Myślę, że jest to niesamowita sprawa i oby takich projektów było jak najwięcej. Ludzie lubią rzeczy, które są inne. Przykładem tu może być Kraków. Miasto, które zdecydowanie przyciąga uwagę. Miasto, w którym na każdym kroku znajdują się a to wyrzeźbione biblioteczki w ścianie kamienicy, czy też plany miasta odlane z największą dbałością o szczegóły. Cały świat przyjmuje nowe formy i szuka nowych rozwiązań. Dobrze, że dzięki tyskim architektom można to dostrzec także w naszym mieście, w Tychach.

Agata Kołodziejczyk

Do ostatniego kęsa

2011-01-31T20:42:00.002+01:00

Ferie i szkoła. Te dwie kwestie d e f i n i t y w n i e się wykluczają. Ale nie dla uczestników warsztatów dziennikarskich w ramach Akcji Sztuki>Nowe. Na zajęcia przyszła solidna grupka młodzieży. I to zarówno na te z Jarosławem Jędrysikiem, jak i z Arkadiuszem Trzebuniakiem! Chyba jedynie ten właśnie aspekt - stała widownia - łączy oba spotkania. Pod innymi względami warsztaty skrajnie się od siebie różniły.

Pierwsze odbyło się spotkanie z Jarosławem Jędrysikiem. Redaktor naczelny „Echa” poprowadził warsztaty na temat felietonu. Zadanie miał o tyle łatwe, że sam co tydzień pisze teksty tego typu. Jednak jak sam przyznał, może jedynie połowę zaliczyć do kategorii „felieton”. A wszystko dlatego, że jest to naprawdę trudna forma. Dowiedzieliśmy się, jaką musi mieć budowę i co ją charakteryzuje. Jak tłumaczy sam Jędrysik, „felieton musi budzić skrajne emocje, niech wkurza lub budzi do refleksji. Powinien być iskrzący, a przy tym luźno napisany. Jakby od niechcenia”. Słowem - dostaliśmy teorię w pigułce. Teraz cała sztuka polega na tym, żeby samemu próbować pisać tego typu artykuły. I na dodatek robić to z sensem. Myślę, że zadanie mamy ułatwione. Znając teoretyczną podstawę, możemy dodać coś od siebie i tworzyć osobiste formy. Te, które będą przesiąknięte naszym stylem i poglądami.

Warsztaty z Arkadiuszem Trzebuniakiem miały zupełnie inny charakter i inny temat. Motywem przewodnim była recenzja, ale poruszonych zostało także wiele innych kwestii. Spotkanie było podobne do akademickiego wykładu. Jednak nikogo to nie powinno dziwić, w końcu Trzebuniak to doktorant w Zakładzie Poetyki Historycznej i Sztuki Interpretacji Uniwersytetu Śląskiego. Zapoznaliśmy się z teorią dotyczącą recenzji i prześledziliśmy szereg przykładów. Praktycznie zdanie po zdaniu, bardzo szczegółowo. Były to teksty samego prowadzącego, które zostały nagrodzone m.in. w Ogólnopolskim Konkursie na Recenzję Filmową. Przy okazji zostaliśmy zachęceni do brania udziału w tego typu konkursach - i według mnie jest to naprawdę dobry pomysł. W końcu i tak nie chodzi o to, żeby od razu coś wygrywać, ale żeby mieć cel i pisać na konkretny temat, szkolić warsztat. A spróbować zawsze warto.

Były to już ostatnie warsztaty dziennikarskie w ramach tegorocznej Akcji Sztuki>Nowe. Ostanie, ale za to do ostatniego kęsa wartościowe. Patrząc z perspektywy czasu, śmiało można powiedzieć, że opłacało się przychodzić. Cały cykl spotkań składa się na jedno słowo - szansę. Zarówno tę w kwestii pisania i szlifowania swoich umiejętności, jak i tę odpowiedzialną za docieranie do samego siebie i szukanie swojej drogi. Myślę, że ci, którzy z niej nie skorzystali, mogą naprawdę pluć sobie w brodę. Drugim wyjściem jest obudzenie się i skorzystanie z warsztatów w następnej edycji Akcji Sztuki, bo na szczęście „nie ma czegoś takiego jak jedyna i niepowtarzalna szansa. Życie zawsze daje nam drugą możliwość”.

Agata Kołodziejczyk

Czytelnia Liberatury

2011-01-22T15:32:00.000+01:00

www.liberatura.pl

Jedna litera różnicy

2011-01-21T20:27:00.000+01:00

Czy poza treścią można też „czytać” formę? Okazuje się, że tak, jeśli do ręki weźmie się książkę liberacką. A cóż to takiego jest? Wiele osób stwierdzi, że jest to jakaś dziwna i trudna do zrozumienia powieść, wręcz żart autora. Jeszcze inni będą uważać, że trzymają w ręce książkę artystyczną. Ale i tak nie mają racji, bo liberatura to coś zupełnie innego. Sama nazwa, do złudzenia przypominająca „literaturę”, mówi bardzo dużo o tym prądzie. „Liber” - z łaciny „księga” lub „wolność”, wskazuje, że nadal jest to literatura, ale wolna. A w czym się ta wolność objawia? Otóż we wszystkim. Autor może zrobić ,co zechce, nie tylko z samym tekstem, ale też z szatą graficzną, umiejscowieniem samego tekstu, formą, liczbą stron, wielkością i stylem czcionki oraz wieloma innymi aspektami. Tylko po co to jest robione? Autorzy książek liberackich chcą wzmocnić odbiór tekstu, zmodernizować nasze wyuczone i lekko staroświeckie podejście do literatury. Przez swoje umyślne zabiegi wciągają odbiorcę w pewien rodzaj gry. Są książki w formie pudełka, w których znajdują się pojedyncze kartki, a to do czytelnika należy uporządkowanie ich i stworzenie ostatecznego obrazu powieści. Ale nie ma żadnego klucza, obowiązuje dowolność. Są też takie, które wyglądem nie przypominają tych, które można spotkać w bibliotekach. Mowa tutaj o książce Zenona Fajfera, która jest de facto butelką z włożonym w nią poematem. Ale treść jego jest tak związana z formą (butelką), że autor nie mógł postąpić inaczej, niż włożyć poemat do butelki i dać czytelnikowi jako jedną całość.

I właśnie z Zenonem Fajferem, który jest twórcą pojęcia liberatura, ale też i z Katarzyną Bazarnik, Krzysztofem Siwczykiem, Maciejem Meleckim można było się spotkać podczas kolejnego wernisażu w ramach Akcji Sztuki>Nowe. Tym razem była to dyskusja panelowa w Miejskiej Bibliotece Publicznej, do której dołączył też Krzysztof Bartnicki, pisarz liberat. Uczestnicy (autorzy książek liberackich, oraz wydawcy) przybliżyli pojęcie liberatury i zaprezentowali jej długą historię. Przywieźli też z sobą książki liberackie wspomnianego już Zenona Fajfera i Krzysztofa Bartnickiego oraz polskie wydania zagranicznych autorów. Dyskusja, utrzymana w duchu akademickim, wyjaśniła wiele niewiadomych związanych z pojęciem liberatury, pokazała różnicę między książką artystyczną a liberacką. Jest ona bardzo prosta. Książkę liberacką od początku do końca tworzy autor, a w książce artystycznej to grafik „bierze na warsztat” cudzy tekst i zmienia jego wygląd, a czasem przez to i przesłanie. Różnicę tę można samemu zauważyć ,odwiedzając Miejską Bibliotekę Publiczną w Tychach do końca stycznia. Jest tam wystawiona książka artystyczna Anny Majki Czech oraz książki liberackie przywiezione przez uczestników dyskusji. A więc, zobacz nową jakość w literaturze!

Oskar Strzelecki

Naucz się słuchać

2011-01-20T16:54:00.000+01:00

Nasz świat jest szybki. Liczą się obrazy i krótkie migawki. Muzyka? Najlepiej masowa. Mało kto zwraca uwagę na długie zdania. Świat oparty na esemesach i reklamach skutkuje jednak nieporozumieniami. Ludzie nawzajem się nie słuchają. Odnoszę wrażenie, że wiele osób tylko czeka, aż będzie mogło coś powiedzieć. Przerywanie, wtrącanie swoich trzech groszy jest na porządku dziennym. Jednocześnie sami chcemy być zrozumiani i wymagamy od innych, by nas słuchali. Paradoks? I na nic zdają się biblijne opowieści o Babilonie. Jesteśmy niecierpliwi, tak nauczyło nas życie. Jednak gdy się w nie wsłuchamy, możemy odkryć wiele prawdziwych emocji, realnych praw rządzących ludźmi. Słuchanie jest o tyle ważne, że jest potrzebne na każdej płaszczyźnie życia. W pracy, szkole, domu. Bo relacje międzyludzkie są wszędzie, nie możemy się od nich odciąć, zatrzasnąć drzwi, powiedzieć „dość”. Nawet w sztuce dźwięk może odegrać decydującą rolę. Bawić się zmysłami, mylić wzrok i dotyk, układać zagadki i zaskakiwać.

Tak właśnie było na kolejnej wystawie w ramach Akcji Sztuki>Nowe „Nowe słowo i dzieło”. Druga ekspozycja w Andromedzie jest bardzo zaskakująca. Żeby wejść w głąb sali odbiorca musi przejść przez „klatkę” Sławomira Sobczaka. Instalacja „Przejścia konieczne” wzbudza różne emocje. Od entuzjazmu i oczekiwania na to, co będzie, do strachu i niepewności. Po wejściu do obiektu całość zaczyna drżeć. I w dodatku wydawać dźwięk podobny do wielokrotnie przyspieszonego bicia serca. Brzmienie pogłębia zdezorientowanie i zagubienie odbiorcy. Człowiek czuje się jak w nowym miejscu lub w takim, w którym nie chciałby być. I myślę, że właśnie o to chodziło artyście. Być może w ten sposób chciał pokazać, że w życiu musimy przechodzić przez różne sytuacje. Mimo że nie zawsze tego chcemy, nie mamy wyjścia. Są pewne etapy, których nie da się przeskoczyć. Nie chcemy pisać matury, ale musimy. Nie mamy ochoty na spacer z psem, ale musimy to zrobić. Jak mówi sam artysta, jego praca ma wiele znaczeń i można ją odczytywać na różne sposoby. Dowolność interpretacji jest na tyle szeroka, że wszystko zależy od tego, na co zwrócimy uwagę. Na ruch klatki, sposób jej wykonania czy może dźwięk. Eneduerabe.

Wychodząc z klatki, odbiorca tak naprawdę nie ma wyboru. Wchodzi wprost do „Domu Owadów” Anny Kutery. I to bez zdejmowania butów! Owady latają mu nad głową. Motyle, ważki, chrabąszcze. Wszystkie płaskie, papierowe i, co zaskakuje, czarno-białe. Pod nimi stoi dyskotekowa kula, która drażni je kolorowymi światłami. Do taktu gra głośna, wesoła muzyka. Nawiasem mówiąc, skomponowana specjalnie na potrzeby instalacji. Tylko co ona ma robić? Po bliższym przyjrzeniu i rozmowie z artystką doszłam do wniosku, że owady są martwe. Nieżywe. A my, za pomocą koloru i dźwięku chcemy je ożywić. Na chwilę może się obudzą, ale to tylko parę minut. Tak naprawdę już nigdy nie wrócą do naszego świata. Ani one, ani my- wspólnie nie znamy drogi powrotu. One - bo już nie żyją i tam są. My - bo niszczymy przyrodę, nie dbamy o ekologię i jesteśmy współwinni. Mamy jeszcze szansę, może się obudzimy i nie dopuścimy do tego, aby z naszego powodu liczba mieszkańców domu wzrosła. Może muzyka zadziała jak budzik?

Po wizycie u motyli widz kieruje się do sąsiedniego pomieszczenia. Jest to była sala kinowa, pusta, bez stojących na baczność krzeseł. Na scenie znajduje się instalacja multimedialna Adama Klimczaka. Są to biurka z lustrami oraz lecący w tle film. Film to może zbyt górnolotne określenie. Jest to po prostu zbliżenie na twarz mężczyzny, artysty. Na przemian wypowiada sentencje łacińskie ich polskie odpowiedniki. Głosem oddziałuje na odbiorcę. Daje rady, takie jakie mógłby nam dać starszy człowiek, może ojciec. Tłumaczy, czemu są ważne, zatrzymuje się, rozważa słowa. Zastanawia się nad ich sensem i dzieli się z nami swoimi przemyśleniami. Jest bardzo intrygujący. Ludzie chętnie go słuchają. Przypomina dziadka, bliskiego nam człowieka, który z fajką w ustach opowiada o życiu. Myślę, że warto zatrzymać się także nad kwestią luster. Jest to dosyć nietypowe, bardzo nowoczesne. Dzięki nim także my, widzowie, bierzemy udział w sztuce. Jesteśmy częścią tego, co sie dzieje. Mamy wpływ na to, co się stanie. Ęce pęce, w której ręce?

„Nowe słowo i dzieło” to niezwykły obraz. Tak daleki, przepełniony nowoczesnością i technologią, a jednocześnie tak nam bliski. Tak podobny do na wszystkich. Przyciąga uwagę wyglądem, dźwiękiem i treścią. Pokazuje niezwykłe możliwości i pokłady energii. Możemy do nich dotrzeć, trzeba jedynie tego chcieć.

Agata Kołodziejczyk

Trzęsienie ziemi

2011-01-16T22:54:00.001+01:00

…Chłodna, niezbyt zbita masa ciąży mi w rękach. Z lekkim „plasknięciem” upuszczam ją na toczek. Zimną wodą oblewam ręce. W mistycznej ciszy dotykam gliny. Oczy są niepotrzebne, wręcz je zamykam. Dotyk odgrywa główną rolę. Załatwia wszystko. Ludzie naokoło mnie znikają. Nagle jestem sama. Ja, koło garncarskie, ten kawałek gliny i powietrze unoszące się w pracowni. Naciskam przycisk, który sprawia, że toczek ożywa. Wszystko wiruje. Atmosfera staje się tak gęsta, że można w niej spokojnie zawiesić jedną z prac Gabrysi Kiełczewskiej-Słowikowskiej. Zaczyna się „walka” z surowcem. Wygładzanie, formowanie. Każdy ruch ma znaczenie. Gwałtowność może zniweczyć całą pracę…

„Ceramika nauczyła mnie cierpliwości i pokory. Pokazała, jak ważne jest wyciszenie się, skupienie”. Słowa Gabrieli Kiełczewskiej-Słowikowskiej są jednoznaczne. Artystka prowadząca warsztaty artystyczne w ramach Akcji Sztuki>Nowe to osoba, która przekonała się na własnej skórze, jak bardzo sztuka może wpłynąć na człowieka. Zmienić dosłownie całe życie. Bo jak już się coś robi, to powinno się w to angażować całym sercem. Inaczej nie ma sensu. Nie biec przez temat na łeb, na szyję, byle skończyć. Całą tę pasję i olbrzymie zaangażowanie czuć było podczas spotkania z panią Gabrysią. Zarówno w części teoretycznej, jak i w praktycznej. Gdy z żywą radością w oczach opowiadała o rodzajach ceramiki, możliwościach jej wypalania, metodach starych i nowych. Pomyśle i projekcie, lepieniu, suszeniu, wypalaniu, szkliwieniu, pracy z ogniem. A wszystko przedstawione tak barwnie, tak różnorodnie, że człowiek nawet gdyby chciał, to i tak nie oderwałby się od tego, co się działo. Pani Gabrysia zaraża swoją pasją, mówi nie tylko ustami, ale całą swoją osobą. Łącznie z pracami, które wykonuje. W końcu towarzyszą jej one codziennie. I to nie tylko w pracowni! Miseczki, filiżanki, czy zwariowane czajniki są na każdym kroku. Mówią za autorkę, chwalą się swoimi kształtami i kolorami. Wypychają brzuszki do przodu, zalotnie lśnią w świetle. Z przyjemnością bierze się je do ręki. Odwdzięczają się gładkim dotykiem i subtelnością tworzywa. Aż nachodzi ochota, żeby zaadoptować jedno z milusińskich. Albo samemu spróbować stworzyć takie cudeńko.

Było to możliwe w drugiej części spotkania, która miała charakter czysto praktyczny. „Koło garncarskie to metoda trudna do nauczenia, ale jak już się załapie, na czym polega, to idzie gładko. Ja osobiście bardzo lubię pracować na toczku, w końcu robię to praktycznie codziennie”. Uczestnicy mieli okazję do posmakowania tego sposobu. Zabawa zaowocowała nawet dwiema, całkiem niezłymi, miseczkami. Oczywiście, należy pamiętać, że proces tworzenia jest dopiero na wstępnym etapie. Dopiero za kilka dni będzie można powiedzieć, co w rzeczywistości wyszło z prób tworzenia. Niestety, a może stety, urok ceramiki polega na tym, że na każdym odcinku drogi do końcowego efektu może on ulec zniszczeniu. Trzeba być niezwykle uważnym i precyzyjnym. Gdy chcemy coś stworzyć, zaczyna nam zależeć i automatycznie rośnie w nas determinacja. Dążymy do celu. Potrafimy być opanowani, stres się redukuje. Ceramika i modelowanie są przecież wykorzystywane w medycynie jako doskonała forma terapii. Czy to jako antystresowe zajęcia dla dorosłych, czy też pomagające poznać inny świat lekcje dla niepełnosprawnych dzieci. Już w czasie jednych warsztatów można było wejść w tę magiczną krainę. Poczuć dłonią dotyk ziemi.

Całe spotkanie było przeplatane barwnymi anegdotkami pani Gabrysi. A to na temat studiów, a to szkoły. Absolwentka Kruczka bardzo dużo opowiadała o swoich perypetiach z chemią, o planach, które nie weszły w życie, palcu bożym, który zdecydował o jej pierwszym kontakcie z ceramiką. Spotkanie przebiegło niezwykle miło i stanowczo za szybko. Na szczęście zawsze będzie można tam wrócić, wystarczy zadzwonić do artystki i umówić się z nią na warsztatowe spotkanie.

…Przyciskam rękę mocniej do gliny. Czuję jej ciepło. Jest niezwykle podatna, posłuszna. Ruchy są płynne. Niebywale wolne. Czuje specyficzny zapach, glinę pod paznokciami. Wir wciąga, sprawia, że będziesz chciał tam przyjść jeszcze raz i jeszcze…

Agata Kołodziejczyk

Chłodny dotyk ziemi

2011-01-16T22:50:00.000+01:00

Wraz z Agatą i Moniką usilnie poszukujemy pracowni Gabrysi Kiełczewskiej-Słowikowskiej. Poszukiwania utrudnia fakt, że nie pamiętamy adresu. Dębowa 30? A może 40? Jakby tego było mało, pada deszcz, co w połowie stycznia nie jest niczym przyjemnym. Wreszcie widzimy logo Akcji Sztuki>Nowe przyklejone na drzwiach wejściowych bloku przy ulicy Dębowej 40. Tak, to musi być tutaj. Wchodzimy do pracowni, gdzie Gabrysia Kiełczewska-Słowikowska zaczęła przed chwilą warsztaty dla Beaty Wąsowskiej i Anny Kutery (notabene też artystek). Uff, zdążyliśmy.

Słuchamy wykładu i oglądamy prezentację o ceramice. Jako przeciętny człowiek nie zdawałem sobie sprawy, że zrobienie jednego kubka zajmuje aż tak dużo czasu. Nie byłem też świadom, że na każdym z tych etapów wszystko może się zepsuć. Dlatego pochłaniałem wszystko to, co usłyszałem. Chciałem nadrobić braki w wiedzy. A było o czym słuchać. O tym, skąd bierze się glina, jak się ją przygotowuje, jakie są techniki wyrobu ceramiki, co to jest szkliwo i wiele innych rzeczy, które składają się na ostateczny efekt, czyli nasz kubek. Otacza mnie też wiele naczyń, czy to gotowych i używanych do picia herbaty, czy też schnących na regale za mną. Widzę też ukończone już prace artystki i nie mogę uwierzyć, że zostały zrobione ręcznie. Wykład się kończy, a my przechodzimy do części praktycznej warsztatów.

Gabrysia Kiełczewska-Słowikowska zaczyna zagniatać glinę, by móc ją umieścić na toczku, czyli kole garncarskim. W jej rękach glina wydaje się być bardzo posłuszna, a całość wygląda jak zagniatanie ciasta na pizzę. „Wszyscy ceramicy, jakich znam, bardzo dobrze robią ciasta drożdżowe” - to odpowiedź artystki na uwagę, że proces ten jest bardzo podobny do tego, co się dzieje w kuchni. Po chwili już patrzyliśmy, jak Agata radzi sobie przy toczku. Początkowo nie chciałem spróbować, ale komentarze Agaty, że jest to bardzo fajne, ostatecznie mnie zachęciły. A więc usiadłem i poczułem glinę na własnych dłoniach. Ta akurat była szara, chłodna i bardzo wilgotna. Włączyłem urządzenie i zacząłem formować glinę. Początkowo szło mi niezdarnie, ale gdy się skupiłem, było sto razy lepiej. „Koło garncarskie uczy cierpliwości i pokory” - te słowa artystki były jak najbardziej prawdziwe i oddawały istotę pracy przy toczku. Wszystkie ruchy wykonywałem powolnie, uważając, by niczego nie zepsuć i nie zachlapać całej pracowni artystki. Po ponad pół godzinie zacząłem zbliżać się ku końcowi. Teraz wystarczyło odciąć miseczkę od pozostałej gliny i przenieść na tacę do suszenia. Niestety, podczas przenoszenia, mimo całej ostrożności, jaką w to włożyłem, miseczka lekko się zdeformowała. Ale jak na mój pierwszy raz jestem z siebie bardzo zadowolony. W końcu stworzyłem coś własnymi dłońmi! Następna była Monika, która początkowo oporna, okazała się bardzo sprawna w tworzeniu miseczki. A tak bardzo nie chciała się zgodzić…

Wywiązała się spontaniczna rozmowa o ceramice, a gdy artystka dowiedziała się, że jesteśmy uczniami tej samej szkoły, którą ona skończyła, zboczyliśmy na temat naszego liceum. Gabrysia Kiełczewska-Słowikowska z rozrzewnieniem wspominała czasy szkolne i nauczycieli (niektórych mamy wspólnych), a my opowiadaliśmy jej, co się zmieniło od czasów jej matury. Wychodząc, czułem się dumny z siebie, bo stworzyłem własną miseczkę!

Oskar Strzelecki

Zderzenie czasów

2011-01-13T15:24:00.000+01:00

Signum Temporis. Ile osób było na wystawie, a nie wie, co oznacza ten zwrot? Kto przyszedł z rzeczywistego zainteresowania, a kto dla „lansu”? Nie mnie to roztrząsać, jednak razi mnie taki sposób patrzenia na sztukę przez niektórych. To takie modne - pójść na wernisaż. Napić się wina. Obejrzeć prace z nadzieją w oczach, że nikt do nas nie podejdzie, o nic nie zapyta. A potem odwrócić się na pięcie, wrócić do domu i zasnąć spokojnie. Czy właśnie na tym opiera się współczesny świat? To są te drogowskazy, za którymi idą tłumy?

Bogu dzięki, że takie przypadki zdarzają się sporadycznie. Może to właśnie na wystawie w Muzeum Miejskim w Tychach można było to dostrzec, bo jest to ekspozycja wyjątkowa. Wcale nie lepsza, wypierająca inne, ale niezwykle ważna. Sam klimat sali, w której odbywa się wydarzenie artystyczne, jest przenikający. Oddziałuje na człowieka. Połączenie dzieł sztuki najnowszej z dziełami klasyków awangardy robi piorunujące wrażenie. W jednym pomieszczeniu znajdują się dzieła różnych nurtów artystycznych ostatniego stulecia. Obrazy przeplatają się z instalacjami wideo. Wzajemnie na siebie oddziałują, tworząc całość. Są skrajnie różne, a mimo to jest pomiędzy nimi magiczna więź.

Prace Jacka Rykały szczególnie przyciągnęły moją uwagę. Gdy się na nie patrzy, czuć zapach historii. Pożółkłych startych kronik opisujących to, co już się skończyło. Z jego dzieł można odczytać smutne spojrzenie, przenikającą melancholię. Jego prace to opowieści, które pokazane są nie tylko poprzez sam obraz - ilustrację, ale także poprzez rzeczywiste przedmioty włączone do dzieła. Haczyki, fotografie, czy też tabliczki z numerami domów są potwierdzeniem tego, że autor pragnie coś udokumentować, sprawić, by przeszłość stała się wieczna. Kiedy patrzyłam na prace Rykały, obudziła się we mnie chęć do refleksji, wycieczki po przeszłości, ale także uświadomiłam sobie, że to, co dzieje się teraz, kiedyś będzie przeszłością. Odezwał się szacunek do tego, w jakim świecie teraz żyjemy.

Niezwykłą uwagę skupia na sobie także wideoinstalacja „Krew poety” Lecha Majewskiego. 33 wideoarty to instalacja, która jest bardzo kontrowersyjna. Przenika się tam świat filmu i sztuki. Dzieło jest możliwe do interpretacji na wiele sposobów. W zależności od tego, czy popatrzy się osobno na każdy film, czy na całość instalacji, można odnaleźć różne życiowe prawdy. Widz, przechodząc od ekranu do ekranu, tworzy swoją własną historię. W końcu filmy nie są ponumerowane, można je oglądać w dowolnej kolejności. Realizacja jest niezwykłym zagłębieniem się w ludzką psychikę. Przekrojem systemu myślenia, dotarciem do samego sedna. Wszystko odbywa się bardzo symbolicznie, bez słów. Skojarzenia, archetypy próbują nam pomóc w rozwikłaniu artystycznej zagadki.

To tylko niektóre przysmaki oferowane nam przez kuratorkę projektu, Beatę Wąsowską, a przecież znajduje się ich tam o wiele więcej. Każde dzieło jest równie ważne, żadne nie przewyższa drugiego. Klasyka jest niezwykle ważnym punktem odniesienia dla sztuki najnowszej, wskazuje drogę, pomaga się odnaleźć w tym wielkim świecie. Całe życie właśnie na tym się opiera. Przeszłość wpływa na to, co jest i na to, co dopiero będzie. Wianuszki powiązań tworzą całość, naszą kulturę, tradycję. Wpływają na ludzkie zachowania, ich mentalność i podejmowane decyzje. Iść na kolejny wernisaż czy nie?

Agata Kołodziejczyk

Niewiadome wyznaczniki

2011-01-12T17:43:00.000+01:00

W pojęciu nauk ścisłych niewiadoma to określenie wielkości poszukiwanej, której wartość liczbowa jest zależna od różnych mierzalnych czynników i która może zostać zastąpiona symbolem niewiadomej (szukanej), a znaleziona doświadczalnie lub przez rozwiązanie równań lub nierówności. Bla bla bla. Z pozoru suchy bełkot. Jednak coś w nim jest. Podobnie jak w matematyce, także w życiu istnieje wiele niewiadomych. Nieokreślonych x-ów, porozrzucanych w misce ludzkiej podświadomości. Losujemy?

Szukamy różnych rzeczy. Pieniędzy, zgubionego przed siedmioma laty zdjęcia, przyjaźni, dobrej pracy, spełnienia. Dążymy do wyznaczonych sobie celów, opieramy się na autorytetach. Czerpiemy je z całego świata. Ze sportu, świata nauki, kultury. Jedną z osób, którą się można zainspirować, jest pani Ewa Niewiadomska.

Szefowa Redakcji Kultury Polskiego Radia Katowice to osoba o niezwykłym spojrzeniu na świat, a także z bogatym doświadczeniem dziennikarskim. Podzieliła się nim z nami, uczniami, na warsztatach w I LO w Tychach. Jest to niezwykle ważne, ponieważ tak naprawdę trudno się pisze/mówi o sztuce, jeśli nie jest się specjalistą. Porady pani Niewiadomskiej niewątpliwie ułatwią nam próbę zagłębienia się w ten temat. Często bywa tak, że tekst zostanie napisany, ale wątpliwości są dalej. Nie ma się pewności, że został dobrze napisany. Trzeba wierzyć w siebie, próbować, usiąść i pisać. Do skutku. Zawsze jednak prościej, jeśli posłucha się kogoś, kto „siedzi” w tej tematyce już prawie 20 lat. Po co wyważać drzwi, które zostały już otwarte? Praktyczne wskazówki, których nie znajdzie się w Internecie, sprawiły, że spotkanie z panią Ewą na pewno zaprocentuje w przyszłości.

Dziennikarka jednak nie wypowiadała się tylko o tym, jak mówić o sztuce. Poruszyła także inne aspekty. Zahaczyła o tematykę kultury w naszym kraju, sytuację prasy, spojrzenie ludzi na tabloidy. Mówiła o swoich przekonaniach i myślę, że tym trafiła do mnie najbardziej. Już tak jest, że przyciąga to, co osobiste, niełatwe do odkrycia. Widać, że praca nie jest dla niej pracą w dosłownym tego słowa znaczeniu. Jest to raczej sposób na życie, olbrzymia pasja, która ma wpływ na wszystkie inne dziedziny. Miło popatrzeć na taką osobę. W dodatku to wszystko dzieje się u nas, w Polsce. Nie za granicą. Może uświadomić ludziom, żeby wreszcie przestali narzekać, a popatrzyli na to, co mają pod nosem?

Znalezienia takiej pracy-pasji można życzyć każdemu, bo wydaje mi się, że każdy do tego dąży. Niektóre niewiadome, te magiczne x, są uniwersalne, poszukiwane przez każdego. I tak samo dla każdego osiągalne. Trzeba sobie zdać z nich tylko sprawę i przetrzeć te przybrudzone okulary, które ma się na nosie.

Agata Kołodziejczyk

Filmowe sztuczki

2011-01-12T17:35:00.000+01:00

Czy film to sztuka? Gdzie jest granica pomiędzy tym, co zwykłe, a kunsztem? Mimo tego, że autor nadaje ton, to tak naprawdę odbiorca o niej decyduje. Przesuwa, bawi się, nie ma w końcu jednakowego szablonu. Wydaje mi się, że czasem nawet jeśli zostanie narzucony ten fakt, ktoś powie: „to jest sztuka”, to tak naprawdę nie przyjmujemy tego z góry. Ktoś coś powie, a my mamy w to ot tak uwierzyć? Z jakiej racji? A może po to są krytycy? Żeby ludzie mogli się na nich powoływać. To jest dobre. To jest złe. Kropka.

Pojęcie „sztuka video” tak naprawdę nie dociera do wielu osób. Film bardziej się kojarzy z rozrywką. Jeśli jest mało zrozumiały, nietypowy - ludzie nie są już tacy przychylni. Chodzi o to, żeby pokazać coś „zwykłego”, uniwersalnego w inny sposób? Liczy się pomysł i sposób jego wykonania. A może to jest nasze ludzkie nieszczęście, że trzeba mówić o zwykłych sprawach. Żeby nie powiedzieć banałach. Jeśli film to sztuka, to czy muzyka też nią jest? Może muzyka, pisanie, śpiewanie... Może to wszystko sztuka? Jak ludzie patrzą na te kwestie? Czy zdają sobie z tego sprawę? Jeśli już przekraczamy granicę, to zróbmy to bez zatrzymywania się, na jednym oddechu.

Pokazanie, że film równa się dzieło, to trudne zadanie. To jeden z najnowocześniejszych nurtów sztuki. Porusza i zaskakuje. Nagle kunszt okazuje się czymś, na co składa się obraz, dźwięk. Coś, co dla nas jest zaskakujące, za kilkadziesiąt lat będzie czymś zupełnie normalnym, elementem codziennego życia. Zmiany są potrzebne. Przyzwyczailiśmy się do czegoś innego, ale tak naprawdę to nie ma znaczenia. Nie mamy wyjścia. Należy pamiętać o tym, co jest trzonem sztuki, ale nie można się zamykać na to, co nowe.

Agata Kołodziejczyk

Dwa spojrzenia

2011-01-11T16:47:00.001+01:00

Technik i szkół fotografii jest wiele. I Akcja Sztuki<Nowe pozwala nam to zauważyć. Bo inaczej na świat patrzy osiemnastoletni chłopak, a inaczej dojrzały mężczyzna, jakim jest Janusz A. Włodarczyk. Artysta, a raczej architekt (bo nim właśnie jest Włodarczyk), pokazuje nam swoje fotografie, bądź co bądź, dotyczące architektury. Ale zaskakujące jest to, że właśnie nie chodzi w nich o architekturę! Jest ona jakby tłem dla tego, co artysta chce pokazać. A myślę, że jest to rzecz bardzo banalna, na którą nikt nie zwraca zbytniej uwagi. No chyba, że jest się wybitnym znawcą sztuki i analizuje się dzieło „od podszewki”, ale tych na świecie jest bardzo mało.

Chodzi mi o poszukiwania. Nie poszukiwania lepszego świata, ale te bardziej przyziemne. Artysta pokazuje zdjęcia, w których skupia się na jednym temacie, takim jak szpara między budynkami, most czy okno. By ułatwić widzowi odbiór, zdjęcia pogrupowane są według tematów, co pozwala samemu poszukać tych samych kwestii co artysta. Bo poszukuje on takich niuansów jak np. forma czy też oświetlenie danego obiektu. Czasami zestawienia są dosyć zaskakujące, bo co może mieć wspólnego budynek z naturą? Otóż okazuje się, że dużo, ale nie chcę ujawniać, co dokładnie. Mogę tylko zaprosić do obejrzenia tej wystawy i porównania ją z inną, wspomnianego już osiemnastoletniego chłopaka. Bartek Palej, bo o nim mowa, zupełnie inaczej patrzy na fotografię i oglądnięcie tych dwóch wystaw pozwoli zauważyć, jak szeroką dziedziną jest fotografia.

Oskar Strzelecki

Sztuka mówienia o sztuce.

2011-01-10T23:20:00.001+01:00

2011

11.01 - godz. 14.00 - I LO Im. L. Kruczkowskiego w Tychach - prowadzenie Ewa Niewiadomska – sztuka mówienia o sztuce – dziennikarstwo radiowe

Ewa Niewiadomska - Radio Katowice.

Ewa Niewiadomska - szefowa Redakcji Kultury Polskiego Radia Katowice. Autorka programów "Moc Kultury", "Więcej Kultury Proszę!", "Pozytywka". Współpracuje z II Programem Polskiego Radia, gdzie relacjonuje najważniejsze wydarzenia kulturalne na Śląsku. Wywiady z ludźmi kultury publikuje na łamach Miesięcznika Społeczno-Kulturalnego "Śląsk". Prowadzi warsztaty radiowe podczas Międzynarodowej Konferencji Tańca Współczesnego w Bytomiu. Współpracuje z Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach. Zasiada również w Radzie Programowej projektu "Katowice Europejską Stolicą Kultury 2016". Najważniejsze nagrody w jej dorobku to: Srebrna Maska Śląskiego Teatru Tańca, "Głowa otwarta na teatr" Teatru Śląskiego, "ASP - Artyści Swoim Przyjaciołom" oraz medal "Zasłużony dla Kultury Polskiej" przyznany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

21.01 Jarosław Jędrysik - Felieton
26.01 Arkadiusz Trzebuniak - Recenzja

Jarosław Jędrysik - Redaktor Naczelny - Górnośląski Tygodnik Regionalny Echo

KINO > NOWE < GALERIA

2011-01-05T21:27:00.000+01:00

KINO > NOWE < GALERIA
Przegląd filmowy - Kurator: Agnieszka Wąsowska.
Pokaz sztuki wideo. Prace z kolekcji Zachęty oraz z innych kolekcji. Poprzez film montażowy i sztukę video prześledzimy drogę twórców filmu z kina do galerii sztuki, a artystów z galerii sztuki do kina. Pokaz filmów oraz dyskusja. Goście: Piotr Zawojski i Agnieszka Nieracka
Szczegóły na www.akcjasztuki.pl

09.01.2011 - godz. 13.00 - 22.00 - Skup Kultury
17.01.2011 - godz. 19.00 - 21.00 – Teatr Mały, ul. Hlonda 1, Tychy

30.12.2010 - godz. 20.00 - Skup Kultury, ul. Wyszyńskiego 32, Tychy
• „Obrzędy intymne” (1984), Zbigniewa Libery (kadry)
• „Obieranie ziemniaków” (2001) Julity Wójcik,
• „Jazda godzina na czas” (2007) dokument z performance’u Roberta Kuśmirowskiego.

09.01.2011 - godz. 13.00 - 22.00 - Skup Kultury
Projekcja 1: Found footage (120 minut)
• W mroku (film dokumentalny, reż. Jay Rosenblatt)
• A heart so white, God is vain, Shooting star, Piece of Jade (filmy artystyczne, reż. Bogna Burska)
• Gierek (film z kolekcji warszawskiej Zachęty, reż. Anna Niesterowicz)
• Marcello (teledysk grupy Kobiety, reż. Maciek Szupica)

Projekcja 2: Artyści i film (75 minut)
• Camp Jenin, Srebro i złoto (filmy z kolekcji warszawskiej Zachęty, reż. Joanna Rajkowska)
• Aldona (film z kolekcji warszawskiej Zachęty, reż. Piotr Wysocki)
• Ekstatyczki, histeryczki i inne święte (film z kolekcji warszawskiej Zachęty, reż. Anna Baumgart)

Projekcja 3: Video art (106 minut)
• Szklane usta (film artystyczny, esej poetycki, reż. Lech Majewski)
• Projektowanie i organizacja przestrzeni (film z kolekcji warszawskiej Zachęty, reż. Alicja Karska, Alicja Went)
• Beznadziejnik (film z kolekcji warszawskiej Zachęty, reż. grupa
• Sędzia Główny)

17.01.2011 - godz.19.00 TEATR MAŁY, ul. A. Hlonda 1
ONE
• Aldona (film z kolekcji warszawskiej Zachęty), reż. Piotr Wysocki.
• Gierek (film z kolekcji warszawskiej Zachęty), reż. Anna Niesterowicz.
• Marcello, zespół Kobiety (film z kolekcji warszawskiej Zachęty), reż. (teledysk) Maciej Szupica
• Ekstatyczki, histeryczki i inne święte (film z kolekcji warszawskiej Zachęty), reż. Anna Baumgart.
• Projektowanie i organizacja przestrzeni (film z kolekcji warszawskiej Zachęty), reż. Alicja Karska, Alicja Went.
• Beznadziejnik (film z kolekcji warszawskiej Zachęty), reż. grupa Sędzia Główny.
• Obieranie ziemniaków (film z kolekcji warszawskiej Zachęty), reż. Julita Wójcik.
• Obrzędy intymne (film z kolekcji warszawskiej Zachęty), reż. Zbigniew Libera.

Obowiązują wejściówki. Informacje w ANDROMEDZIE (12.00 - 16.00 w soboty 11.00 - 14.00) lub na www.akcjasztuki.pl

Ziemniaki to też sztuka!

2011-01-01T11:10:00.000+01:00

„Przekraczanie” - to tytuł wystawy, która została otwarta w Skupie Kultury dzień przed Sylwestrem. Goście wernisażu, prócz digrafii Beaty Wąsowskiej z cyklu „Nie bez Kozyry”, zobaczyli także pokaz sztuki video, czyli performance. Ale skąd tytuł „Przekraczanie”? Odpowiedź jest dość prosta - chodzi o przekraczanie granic w sztuce. A co wspólnego z tym mają digrafie Beaty Wąsowskiej? Otóż bardzo dużo! Cykl „Nie bez Kozyry” powstał jako polemika z Katarzyną Kozyrą, artystką, która w swych pracach przekraczała granice prywatności. Dlatego Beata Wąsowska postanowiła pokazać swoje digrafie (których główną „modelką” jest właśnie Kozyra), by nawiązać do niej i jej prac przekraczających granicę sztuki bardzo mocno.

Myślę, że osób, które mają jakąś wiedzę o sztuce, nie zdziwi fakt pokazania dwóch z trzech przygotowanych performance’ów. Pierwszym z nich było video przedstawiające kobietę (artystkę Julitę Wójcik) przebraną za kucharkę i obierającą ziemniaki podczas wystawy w warszawskiej galerii „Zachęta”. Pomysł ciekawy i dosyć zwariowany, ale wiele osób pyta: czy to jest sztuka? Nie jestem krytykiem sztuki, by wyjaśnić, dlaczego jest to uznane za sztukę, ale zainteresowanych zachęcam do lektury na ten temat.

Drugim było video przygotowane przez Roberta Kuśmirowskiego (artystę pokazującym swe Muzeum Sztuki Zdeponowanej podczas Akcji Sztuki>Nowe) przedstawiające podróż rowerem po Warszawie. Ale nie jest to prawdziwa przejażdżka, bo Kuśmirowski cały czas pedałuje na rowerze treningowym przed Pałacem Prezydenckim, na Krakowskim Przedmieściu. Ale trzeba przyznać, że zachowuje pozory prawdziwego wyścigu rowerowego. Odziany w tak zwane „obcisłe”, kask wyczynowy i cały osprzęt kolarski, artysta pedałuje przez godzinę, to „wjeżdżając” na wzniesienia, uciekając przed peletonem, by na koniec finiszować. I choć może to dziwić, to też jest to sztuką.

Trzecim performance’em miało być video dokumentujące opiekę młodego człowieka nad schorowaną babcią. I tak nie zobaczylibyśmy całości, gdyż niektóre sceny są bardzo mocne, a Beata Wąsowska uznała, że czas świąteczno-sylwestrowy nie jest najlepszym czasem na pokazywanie ich. Niestety, z powodu kłopotów technicznych, nie mogliśmy zobaczyć tego video. Jednak będzie taka możliwość podczas pokazu sztuki video 17 stycznia, w tyskim Teatrze Małym.

Ostatnim aspektem, który „przekroczył” granicę sztuki, jest wybór samego miejsca wystawy. Myślę, że nikt z nas nie wyobrażał sobie, że wystawa sztuki z wysokiej półki może odbyć się w popularnym klubie, gdzie głównie przesiaduje młodzież. Ale Beata Wąsowska, kurator Akcji Sztuki>Nowe, pokazała, że takie miejsce jest jak najbardziej odpowiednie, bo samo w sobie „przekracza”, co jest motywem przewodnim wystawy.

Oskar Strzelecki

Krzyk kontrowersji

2010-12-21T16:09:00.002+01:00

Świat postępuje do przodu. Wszystko się zmienia. My, nauka, sztuka, przyroda. Ten proces jest nieuchronny i nieodwołalny. Inaczej stalibyśmy w miejscu. Nie umiem sobie nawet wyobrazić statycznego świata. Musiałby być przeraźliwie nudny. A człowiek przecież potrzebuje zmian. Mówi się, że to zwłaszcza kobiety są spragnione metamorfoz. Że jest to nieodłączny element życia. Zmiany, jako ten naturalny efekt uboczny egzystencji, są tak naprawdę bardzo ważne.

Nic dziwnego, że ludzie szukają nowych dróg, nowych rozwiązań. I najciekawsze jest to, że nie ma jednej, stałej mapy. Możemy się wzorować na innych ludziach, ale tak naprawdę nasza droga jest niepowtarzalna. Tak samo jak można by sklonować człowieka, stworzyć coś idealnie podobnego, złożonego z takich samych cząsteczek, ale wnętrze, uczucia i emocje byłyby zupełnie inne.

A czy nasze drogi są zawsze słuszne? Niekiedy okazuje się, że wcale nie są takie dobre. Lub krzyczą kontrowersją. Często dzieje się tak w sztuce. Ludzie przyzwyczaili się do tradycyjności. Malarstwa, obrazów na ścianie. A plastyka cały czas się rozwija, nie jest już tak dosłowna jak kiedyś. Więcej wymaga od odbiorcy, zmusza do myślenia. Pojawiły się setki nowych technik.

Jedną z nich jest liberatura. Nawet w Wordzie to słowo jest podkreślane i oznaczane jako nieznane! Jest to tak świeża dziedzina sztuki, że wzbudza nie lada emocje. Bo tak właściwie, co to jest? Jak mówi Katarzyna Bazarnik: „Liberatura to wolność, otwartość artystyczna, przekraczanie granic między gatunkami i sztukami, to literatura nie spętana ograniczeniami narzuconymi przez reguły, kanony, krytyków. To pisanie-ważenie liter (czcionek, obrazów, elementów graficznych) w celu zbudowania książki. W dziele liberackim chodzi o świadome wykorzystanie materialności literatury, słowa, zdania i przestrzeni książki, o integralność tekstu i obrazu. ‘Jak’ jest częścią ‘co’”. Zachwyciła mnie ta nowa technika, bo jest ogromnie kreatywna i nieszablonowa.

20 stycznia br. odbył się wernisaż wystawy książki artystycznej Anny Majki Czech. Jest to piąta wystawa z cyklu Akcji Sztuki>Nowe i będzie trwała jeszcze do 16 stycznia. Można na własne oczy zobaczyć tę oryginalną dziedzinę. Niestety, artystka nie była obecna na otwarciu z przyczyn technicznych. Mimo to spotkanie było bardzo ciekawe. Pani Beata Wąsowska naprowadziła gości na odpowiedni trop, przybliżając zebranym sylwetkę pani Czech i opowiadając o jej twórczości. Konwencją wernisażu było pokazanie książki w fazie projektu pomiędzy półkami pełnymi „zwykłych” książek. W końcu biblioteka to nie galeria. Książka przedstawiona jest w gablotkach na korytarzu. Całość to połączenie śląskich, odważnych motywów. Przekroczona została granica pomiędzy „ciężką” staroświecką sztuką a nowatorskimi, świeżymi pomysłami. Wesołe wierszyki dodają lekkości i dynamizmu.

Zabawa literami przypomina mi fascynację dziecka, które odkrywa świat pisany. To właśnie wtedy tłumaczy się maluchom, że nie, tak się nie pisze. Ma być od lewej do prawej, pierwsza litera musi być duża, to ma być tak, a tamto inaczej. Określone schematy i zabita inwencja twórcza. A może właśnie tak powinno być, że najpierw trzeba poznać zasady, a dopiero potem eksperymentować? Coś w tym jest, ale presja, pod jaką się je poznaje, często jest zbyt silna. I szansa na to, że ktoś wróci do tej pierwotności, dziecięcej ciekawości jest bardzo mała.

Warto jednak szukać i odkrywać. W końcu nie ma żadnego powodu, dla którego mielibyśmy się ograniczać, kontrowersja jest nawet pożądana. A nawet jeśli by się nie udało, to zawsze zdobywamy to, co jest równie cenne jak odnaleziona droga - doświadczenie i umiejętność radzenia sobie w nowych sytuacjach.

Agata Kołodziejczyk

Warsztaty dzienikarskie - program na styczeń.

2010-12-18T13:08:00.001+01:00

2011
11.01 Ewa Niewiadomska – sztuka mówienia o sztuce – dziennikarstwo radiowe
21.01 Jarosław Jędrysik - Felieton
26.01 Arkadiusz Trzebuniak - Recenzja

Ewa Niewiadomska - Radio Katowice.

Ewa Niewiadomska - szefowa Redakcji Kultury Polskiego Radia Katowice. Autorka programów "Moc Kultury", "Więcej Kultury Proszę!", "Pozytywka". Współpracuje z II Programem Polskiego Radia, gdzie relacjonuje najważniejsze wydarzenia kulturalne na Śląsku. Wywiady z ludźmi kultury publikuje na łamach Miesięcznika Społeczno-Kulturalnego "Śląsk". Prowadzi warsztaty radiowe podczas Międzynarodowej Konferencji Tańca Współczesnego w Bytomiu. Współpracuje z Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach. Zasiada również w Radzie Programowej projektu "Katowice Europejską Stolicą Kultury 2016". Najważniejsze nagrody w jej dorobku to: Srebrna Maska Śląskiego Teatru Tańca, "Głowa otwarta na teatr" Teatru Śląskiego, "ASP - Artyści Swoim Przyjaciołom" oraz medal "Zasłużony dla Kultury Polskiej" przyznany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Jarosław Jędrysik - Redaktor Naczelny - Górnośląski Tygodnik Regionalny Echo

Praktyczna wiedza

2010-12-17T17:20:00.000+01:00

Jak pisać o sztuce? Jaka jest różnica między informacją a publicystyką? A może co to jest wywiad? Na te pytania odpowiedziały nam prowadzące warsztaty dziennikarskie, Beata Wąsowska i Magdalena Ślawska. Cykl warsztatów rozpoczęła Magdalena Ślawska, wyjaśniając, na czym polega informacja, czym się różni od publicystyki. Spotkanie było bardzo ciekawe, ale niestety, nie wzbudziło zbyt dużego zainteresowania wśród uczniów. No cóż, niech żałują nieobecni, bo nie był to suchy wykład. Wręcz przeciwnie! Warsztaty opierały się na rozmowie wszystkich uczestników oraz na pracy z przykładami. Było też wiele ciekawostek i praktycznej wiedzy.

Na warsztaty prowadzone przez Beatę Wąsowską przyszło trochę więcej osób, ale też nie tłumy. Jednak była to świetna okazja do poszerzenia swej wiedzy o sztuce współczesnej, a dokładniej o języku używanym do jej opisywania. Myślę, że po tym spotkaniu wszyscy uczestnicy rozumieją, na czym polega różnica między kolażem a asamblażem. Bo Beata Wąsowska dokładnie tłumaczyła wszystkie zagadnienia, pokazywała przykłady (również ze swej twórczości), ale rozmawiała z uczestnikami. I to sprawiło, że wiedza została łatwo i szybko przyswojona.

Ostatnie, jak na razie, warsztaty dotyczyły wywiadu. Spotkanie znów poprowadziła Magdalena Ślawska, która na wywiadzie zna się jak mało kto. Podobnie jak poprzednie warsztaty i te nie były suchym wykładem. Znów wszystko się opierało na rozmowie, co - jak myślę - jest bardzo ciekawe.

Trzeba do tego dodać, że warsztaty zawsze prowadzone są przez specjalistów z danej dziedziny. Magdalena Ślawska to doktorantka na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego, a Beata Wąsowska to znana artystka i malarka. I właśnie ten fakt, iż tak mało osób zainteresowało się warsztatami, jest dosyć dziwny, wręcz niezrozumiały. Bo jeśli ktoś chce być dziennikarzem albo dowiedzieć się czegoś o sztuce, to powinien być na każdym spotkaniu. Przecież za tę wiedzę ludzie płacą dużo pieniędzy, a my mamy taką możliwość, by dowiedzieć się wszystkiego za darmo! Tak więc, mam nadzieję, że na kolejne warsztaty, które w styczniu też będą się odbywać w naszej szkole, przyjdzie więcej osób. Bo kolejne tematy też są ciekawe, tak samo jak i goście.

Oskar Strzelecki

Udreki organizatora

2010-12-15T21:29:00.001+01:00

Każdy z nas myśli, że zorganizować wystawę fotograficzną to kwestia kilku godzin. Każdy, dopóki nie spróbuje. Też byłem tym „szczęśliwcem”, który tak myślał, dopóki nie odczułem tego na swojej skórze. W przygotowaniach do wystawy może zdarzyć się wiele niespodziewanych i bardzo zadziwiających sytuacji. A to trzeba będzie coś pomalować, coś przyciąć, poprawić i jeszcze wiele, bardzo losowych i trudnych do przewidzenia zdarzeń. Ciekawą rzeczą jest to, że nigdy nie wiadomo, co może nam się przydać. Może znajdziemy nowe zastosowanie dla gumki do gumowania? Kto wie, najważniejszy jest efekt końcowy.

I tak właśnie było w przypadku wystawy Bartka Paleja, a dokładnie - jej przygotowania. Ciągły wyścig z czasem i walka ze zdarzeniami, o których nawet nam się nie śniło. „Bez twierdzenia Pitagorasa nie byłoby tej wystawy”- dość żartobliwie, ale zgodnie z prawdą stwierdził Bartek już podczas wernisażu. Wywołało to śmiech wśród gości, ale taka jest prawda. Nigdy nie wiesz, kiedy matematyka przyda ci się w życiu. Nam przydała się przy wyliczaniu położenia fotografii na planszach, czy długości żyłki, na której były one wieszane. Nie można też zapomnieć o poziomicy, dzięki której prace wiszą w miarę prosto. Dlaczego w miarę? Bo pewnych rzeczy nie można było zmienić, np. plansz. Dlatego twierdzenie, że wnętrze jest przystosowywane do wystawy można wyrzucić do kosza. Bo każda wystawa zależy od wnętrza, nigdy nie ma takiej samej wystawy w dwóch różnych miejscach. Sam artysta, wchodząc do pomieszczenia jeszcze do końca nie wie, jak będzie wyglądała wystawa. Wszystko kształtuje się podczas przygotowań, na które wpływają bardzo różne zdarzenia. Tu ograniczenia wynikające z ram budżetowych, a tam antyramy, a dokładniej materiał, z jakiego są wykonane. I mówię tu o pleksi, której szczerze nie polecam nikomu. Łatwo się rysuje i elektryzuje, co przyciąga każdy pyłek kurzu. Ma jeszcze wiele innych wad, a jedyną rzeczą, którą znajduję na jej usprawiedliwienie, jest fakt, że antyramy z pleksi są lekkie i trudne do zbicia.

Kolejną sprawą był fakt, że nikt z nas nie organizował wcześniej żadnej wystawy. Jednak myślę, że teraz jesteśmy bogatsi o te doświadczenia i następna wystawa poszłaby nam lepiej. Ale mimo tych wszystkich trudności organizowanie wystawy jest bardzo ciekawe, wręcz pasjonujące. Jest to okrutny sprawdzian dla naszej pomysłowości, ale przy dobrym zespole wszystko jest możliwe. Chłopaki, zrobiliśmy coś fajnego!

Oskar Strzelecki

Świeża krew

2010-12-15T21:21:00.002+01:00

Niedobrze mi się robi, kiedy słyszę, w jaki sposób jest określana dzisiejsza młodzież. Jaka to ona jest chamska, wygadana, bezczelna. Zdanie: „Bo za moich czasów...” jest wisienką na złośliwym torcie stereotypów. Ludzie nie mają problemu z krytykowaniem czy też z szufladkowaniem. A przyklejoną etykietkę niełatwo jest przecież usunąć. Prosto jest za to wrzucić wszystkich do jednego worka. Takie to oczywiste. Ogromna część naszego społeczeństwa nie zna tematu od środka, ale na podstawie skrajnych opowieści wierzy w wymyślone sytuacje. Ślizga się po temacie, nie zagłębiając się w środek. Moim zdaniem, taki tok myślenia jest olbrzymim błędem. Naokoło nas jest tak wiele utalentowanej młodzieży. Często są to osoby, o których byśmy nawet tak nie pomyśleli. Nagle okazuje się, że z pozoru zwykli ludzie mają niesamowite podejście do świata i próbują coś dla niego zrobić.

Po przykład nie trzeba sięgać daleko. Bartek Palej jest na to żywym dowodem. Tegoroczny maturzysta i świetny fotograf właśnie zadebiutował wystawą „Widzenie” w I LO. Niezwykle podobało mi się jego wystąpienie na samym początku wernisażu. Pokazał, że jest dowcipny i pełny dystansu do samego siebie. Jednak za najważniejszy uważam fakt, że podszedł do ludzi z ogromną naturalnością. Takim zwykłym człowieczeństwem, które paradoksalnie, teraz już wcale nie jest tak prosto znaleźć wśród społeczeństwa. Dużo osób wydaje mi się sztucznych, kreujących siebie na inną osobę. Byle się przypodobać reszcie, dopasować do panujących kryteriów. Ale chyba podświadomie to nie tego człowiek szuka w drugiej osobie. I właśnie dlatego docenia się taką „świeżą” krew, nie zepsutą przygniatającymi poglądami.

Bartek przedstawił na wystawie 3 cykle, wszystkie bez nazw. Motywem przewodnim prac jest człowiek. Osoba, która ma swoje życie i osobiste poglądy. Jednak nie chodzi tu o kogoś konkretnego, każdy z nas, odbiorców, może się z nim utożsamić. Jego fotografie wydają mi się być idealnym powodem, żeby usiąść i pomyśleć. Zastanowić się nad swoim życiem, może dojść do wniosków. Zastanowić się nad takimi aspektami jak te, które poruszył Bartek w swoich pracach: nad osobą człowieka, wspomnieniami, historią. Najpiękniejsze jest właśnie to, że, jak określa sama Beata Wąsowska: „Jego sztuka odcina się od piękna, nie na tym polega. Jej podstawową funkcją jest zmuszanie odbiorcy do myślenia”. W pełni się zgadzam z tym zdaniem, jest to dla mnie coś wspaniałego. I sądzę, że nie tylko dla mnie.

I pomyśleć, że gdzieś za rogiem może się znaleźć jeszcze więcej takich osób. Wystarczy się tylko obejrzeć, zetrzeć stereotypowe myślenie, a całkiem możliwe, że okaże się, że ten świat jest zupełnie inny, niż myśleliśmy. Niedowiarkom szczerze polecam wystawę Bartka Paleja. Będzie czynna do 31.01.2011.

Agata Kołodziejczyk

Najmłodszy w stawce

2010-12-13T20:32:00.001+01:00

Już wkrótce zobaczymy fotografie Bartka Paleja! Ten młody, utalentowany fotograf-hobbysta zaprezentuje swe prace podczas kolejnego wernisażu w ramach Akcji Sztuki>Nowe. Tym razem odbędzie się on 15 grudnia o godzinie 17 w galerii I LO przy ulicy Korczaka 6. Mimo młodego wieku Bartek odznacza się własnym, ciekawym stylem, który zmusza do refleksji nad życiem i jego wartościami. Jego prace to nie pocztówki znad morza, tylko oryginalne spojrzenie na świat i ludzi. Wystawa ta będzie jego debiutem, a w historii I LO pierwszą, gdy uczeń (a nie absolwent) wystawia w szkolnej galerii. Tak, Bartek jest jeszcze uczniem, a dokładniej maturzystą. Niemożliwe? A jednak. Przyjdź i oceń jego prace własnym okiem w środę o godzinie 17.

Oskar Strzelecki

Kij w Semarzysko

2010-12-12T22:14:00.006+01:00

„Drobiazgi, drobiazgi są najistotniejsze! Bo nic, tylko drobiazgi zawsze i wszędzie człowieka zgubią.” Powyższy cytat to fragment „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. Trzeba przyznać, że jest niezwykle trafny. Idealnie określa mechanizm zapadania informacji w pamięć. To właśnie szczegóły, z pozoru nieważne, bardzo dużo mogą nam powiedzieć. Podoba mi się, że Dostojewski podkreślił ten aspekt. Dzięki temu dowiódł, jak bardzo wgryzł się w temat, włożył kij w sam środek mrowiska. Zwrócił ludziom uwagę na to, co niby jest oczywiste, ale i tak warto o tym mówić. Drobiazgi potrafią zgubić, mogą też pomóc, ale jedno jest pewne - uważny obserwator na sto procent je dostrzeże. Na ich podstawie można bardzo dużo powiedzieć o człowieku. Określić jego sposób patrzenia na życie, sposób myślenia.

To właśnie poprzez szczegóły można wyrazić siebie. I wiele osób z tego korzysta. I tu dochodzimy do sedna sprawy – to właśnie taką metodę często obierają artyści. Na przykład Gabriela Kiełczewska-Słowikowska czy Bogdan Kosak. Oboje artyści zajmują się ceramiką, jednak ich spojrzenia na świat są kompletnie inne. Świeżo otwarta wystawa w Semarze - sklepie meblowym na tyskich terenach przemysłowych - jednoznacznie to potwierdza. Zaskoczyła mnie harmonia otoczenia z pracami artystów. Całość idealnie się komponuje, tak jakby była dla siebie stworzona. Ponadto wystawa jest niezwykle pozytywna, dzieli się z ludźmi dobrą energią.

Gabriela Kiełczewska-Słowikowska przedstawiła dwa cykle prac: „Kamienie dźwięku” i „Droga sztuki”. I tutaj warto zaznaczyć, że obejrzenie wystawy nie jest kwestią pięciu minut. Jeśli chcemy ją „rozgryźć”, to będzie potrzebna solidna dawka wnikliwego obserwowania. Bo nagle można odkryć, że „Kamienie dźwięku” to tak naprawdę dzwonki, które równie dobrze można powiesić sobie w kuchni. A poza nazwą „Droga sztuki” istnieje druga, Geijutsudō - czyli japońska wersja polskiej nazwy. To jedno słowo mówi niesamowicie dużo o artystce. Pojawia się pytanie, czemu akurat ten język? I tutaj, na szczęście, nie ma problemu z odpowiedzią, bo można zapytać samą autorkę. „Zawsze miałam umiłowanie do natury, a Japonia jest dla mnie ogromną inspiracją. Traktuję to miejsce jak powrót do tego, co jest pierwotne. Natura i sztuka tworzą niezwykłą harmonię. Przez to krótkie słowo starałam się wyrazić swoje emocje do tego języka, kraju, po prostu Japonii. Podkreślić, jak bardzo jest to dla mnie ważne.”

Drugi artysta, Bogdan Kosak, przedstawił także dwa cykle. Pierwsza praca to płaski i gładki przedmiot z wieloma zagłębieniami. Ni to talerz, ni ozdoba na ścianę. A może coś jeszcze innego? I właśnie o to chodziło artyście, podkreślił ten motyw jeszcze bardziej czymś, co mogło niektórym umknąć. Mianowicie praca nie miała żadnej nazwy, zero karteczek z informacją, w jakiej temperaturze ceramika została wypalona, żadnego określenia, co to właściwie jest. Wydaje mi się, że twórca dzieła czerpie ogromną radość z tego, że „ludzie robią z pracami, co chcą, dają im drugie i trzecie, i czwarte życie.” - jak to określa sam artysta. Bogdan Kosak twierdzi, że wszystkie przedmioty mają nam służyć i ja w pełni się z nim zgadzam. To niezwykłe, że sztuka jest nagle tak bliska nam - zwykłym ludziom, możemy z niej korzystać, nie ma dystansu.

Drugi cykl to otoczaki. Gładkie, białe i, co zaskakuje, puste w środku „kamienie”. I tutaj widać wyraźną analogię do „Otoczaków” Magdaleny Abakanowicz. Nawiasem mówiąc, jednej z ulubionych rzeźbiarek projektanta. Ta artystka wykonała bardzo podobny cykl, ale był on zainspirowany żywymi organizmami. U Bogdana Kosaka otoczaki nie są postrzegane w ten sposób. Chociaż paradoksalnie na wystawie są tak ułożone, że wyglądają jak, odwrócona do nas tyłem, idąca gromadka. Nazwa „otoczaki” nie wzięła się od zwierząt, ale od słowa otoczenie. Bo - jak tłumaczy sam artysta - „To ich wnętrze jest najważniejsze, one tylko otaczają to, co może być w środku.” Jest to niesamowicie ciekawe podejście, zniszczenie tego artystycznego stereotypu: „To moje dzieło. Nie ma nic ważniejszego. Wy, zwykli ludzie, możecie je tylko obejrzeć z odległości co najmniej 3 metrów i jeszcze za to podziękować”. Tutaj każdy może sobie wziąć pracę do ręki, pogłaskać, poczuć, jak jest wykończona. Podobnie jak w przypadku pierwszego dzieła także ten nie ma konkretnej, zapisanej nazwy, a każdy może go widzieć na swój sposób. Czy to jako wazon, czy też domek dla chomika. Ta osobista interpretacja stwarza możliwość brania bezpośredniego udziału w sztuce, pozwala na kreatywne myślenie i zupełną dowolność.

Jak widać, szczegóły są decydującymi elementami i ktoś, kto nie zwróci na nie uwagi, może wiele stracić. Dostojewski już w XIX wieku zdawał sobie z tego sprawę i wiedział, że trzeba to podkreślić. I nieważne, że tam chodziło o zbrodnię i plan działania. Ta sytuacja jest ponadczasowa, przekłada się na nasze życie. W końcu każdy z nas obiera jakiś kierunek, plan, według którego chce działać. I to właśnie te szczegóły, drobiazgi często są wyznacznikami, dzięki którym inni ludzie postrzegają nas w taki, a nie inny sposób.

Agata Kołodziejczyk

Nie mam patentu na wiedzę

2010-12-12T15:34:00.003+01:00

Rozmowa z Bartkiem Palejem, uczniem klasy maturalnej I LO w Tychach, który w tym roku pokaże swoje prace w ramach Akcji Sztuki>Nowe

Niedawno skończyłeś osiemnaście lat, a już masz swoją wystawę. Marzyłeś o tym?

Nigdy nie myślałem o tym i trochę się zdziwiłem, gdy pani Wąsowska poprosiła mnie o to. Nawet na początku nie wiedziałem, jak i co wystawić. Ale okazało się, że gdzieś tam, w czeluściach twardego dysku znalazłem parę zdjęć. Niektóre z nich były dopiero projektami, które trzeba było dokończyć. Nie zdawałem sobie też sprawy, ile rzeczy trzeba mieć na uwadze, przygotowując taką wystawę. O wszystkim trzeba było pomyśleć, od rozmiarów antyram, przez format fotografii, aż po program artystyczny.

Myślisz, że wystawa się uda?

Tego się nigdy nie wie. Choć jest to zawsze szansa do przedstawienia swoich zdjęć, by nie leżały w teczkach na półce, i zaprezentowania swoich przemyśleń. Może zainteresują one kogoś, sprawią, że ktoś głębiej zastanowi się nad daną kwestią. A jeśli tak będzie, to znaczy, że wystawa się udała.

Często fotografujesz architekturę. Czy nie wolałbyś fotografować ludzi?

Lubię to robić, ale uważam, że niezbyt mi to wychodzi. Jest to bardzo ciekawe, ale też trudne. Trzeba zadbać o takie rzeczy jak ubiór, ustawienie czy wyraz twarzy. Z architekturą jest inaczej. Można z niej wydobyć pewne atrybuty człowieczeństwa lub poruszyć różne kwestie z nim związane. Ma ona zawsze jakąś ludzką cechę wartą pokazania, w końcu to człowiek ją stworzył. Ponadto robienie tego typu zdjęć, sam na sam z budynkiem, jest pewnego rodzaju medytacją, jeśli tak to można ująć. Do fotografowania architektury zachęcili mnie też prowadzący warsztaty fotograficzne, to oni mnie tak ukierunkowali.

A więc nie jesteś samoukiem?

Nie, brałem udział w czymś w rodzaju „kursu”, który odbywał się w Pałacu Młodzieży w Katowicach. Prowadziło go dwóch fotografów, którzy znali się na rzeczy. Poza samą fotografią od strony technicznej przybliżyli nam zagadnienia związane z estetyką czy z historią fotografii. Całość odbywała się w ciekawy sposób – nie przez wykład lecz jako dialog. Prowadziliśmy więc z pozoru proste dyskusje, kto jest artystą, czy co to jest dzieło sztuki. W ramach tej estetyki prowadzący warsztaty podsuwali nam różne teksty pobudzające do wzmożonego myślenia. Ale nie wszystko, co dziś umiem, jest wynikiem tych warsztatów. Przeczytałem też kiedyś jakąś tam książkę i od niej zaczęła się cała ta epicka przygoda z pstrykaniem. Później była instrukcja do aparatu i jakoś tak się to potoczyło.

Jaki jest, według ciebie, cel fotografowania świata?

To zależy od sposobu. Bo można fotografować spontanicznie, np. ludzi na ulicy. I to jest właśnie tak zwane „streetfoto”. Po prostu, pokazuje się wtedy człowieka. Można też robić fotografie z góry określonym celem, np. fotografię reklamową. Można też, i w tym najlepiej się czuję, starać się uchwycić niepospolite w pospolitym, czy prawdziwe w pozornie neutralnym otoczeniu. Fotografując, staram się nawiązać kontakt z odbiorcą, zadawać pewne pytania, a nie podawać gotowych odpowiedzi, bo nie mam patentu na wiedzę.

Na czym polegały twoje wyjazdy do Pragi czy Lwowa?

Były to tak zwane plenery. Wraz z „warsztatowiczami” i prowadzącymi byliśmy w tych miastach kilka dni, by robić zdjęcia. Było to niecodzienne doświadczenie. Mieliśmy całe dnie na fotografowanie, nie byliśmy niczym ograniczeni. Takie wyjazdy są inspirujące, ponieważ znajdujemy się w nowym, obcym środowisku. To pozwala na zaobserwowanie takich rzeczy, o których nawet mieszkańcy tych miast nie mają pojęcia, bo widują je na co dzień i nie zwracają na nie uwagi. Ma się też wiele czasu na dopracowanie każdego ujęcia i dokładne zastanowienie się nad tematem.

Czy Tychy są atrakcyjnym miejscem dla fotografów?

Każde miejsce jest atrakcyjne, jeśli się na nie odpowiednio spojrzy. Wiadomo, mamy w Tychach pełno bloków, ale trudno jest zrobić pocztówkę z nimi. Na Tychy trzeba spojrzeć inaczej, zastanowić się nad możliwą symboliką pewnych elementów. Na przykład jeden wieżowiec może symbolizować małą wioskę, lecz w innym kontekście jednego człowieka. Nie chcę tu jednak narzucać jakiegoś sztywnego myślenia. Każdy powinien sam się nad tym zastanowić, jeśli uważa to za jakkolwiek istotne.

Dlaczego podjąłeś się stworzenia cyklu prac poświęconych tematyce oświęcimsko-żydowskiej? To dość trudny temat jak dla nastolatka.

Każdy temat jest trudny, jeśli podejdzie się do niego na poważnie, bo z podejmowaniem danego tematu wiąże się pewna odpowiedzialność. A ten wydawał mi się ważny. Uważam, że należy pamiętać o nim i nie spychać go na bok. Wiele razy w historii zdarzało się, że niektóre istotne wydarzenia zostały zapomniane, nie wyciągnięto z nich wniosków. Tematyka ludobójstwa obrazuje w skrajny sposób, do czego może prowadzić wojna i do czego zazwyczaj prowadzi w mniejszej skali. Trudność tematu polegała też na tym, że wiele osób już go podejmowało. Musiałem znaleźć taki sposób pokazania, by był on inny, nowy, czyli mający szansę zwrócić na siebie uwagę. Powtórzenie czegoś, co już było, nie odniosłoby żadnego efektu.

Czy fotografia zmieniła twój światopogląd?

Myślę, że zmieniła sposób patrzenia lecz nie światopogląd. Zupełnie inaczej patrzy się na świat przez obiektyw. Zmusiła mnie do głębszego zastanowienia się nad pewnymi sprawami, zadania sobie pytań typowo egzystencjalnych. Są to proste pytania, ale trudno jest na nie odpowiedzieć. Można powiedzieć, że są one typowo gramatyczno-filozoficzne np. jak? gdzie? kiedy? w jakim celu?

Czy to dlatego wybrałeś filozofię jako kierunek studiów?

Po części tak. Na wspomnianych już warsztatach fotografia pokazana była jako filozofowanie za pomocą aparatu, przekazywanie swoich przemyśleń. I ja to kupiłem. Ale ten kierunek też mi się po prostu podoba. Nie mam zamiaru studiować kierunku X przez pięć lat, tylko po to żeby mieć zawód. Jest to szalenie nie pragmatyczne podejście, ale wolę robić coś, co lubię.

Wiążesz swą przyszłość z fotografią?

Myślę, że tak. Ale to czas pokaże, jak będzie naprawdę. Zamierzam rozwijać się w tym kierunku. Może zajmę się fotoreportażem? Kto wie...

Dziękuję za rozmowę.

Ja również.

Rozmawiał:

Oskar Strzelecki

Sztuka do głaskania

2010-12-11T10:38:00.004+01:00

Myślisz, że ceramika to tylko naczynia? A może piękne zastawy stołowe stojące w gablotkach? Nic bardziej mylnego! Ceramika to też sztuka, co udowodnili artyści swymi pracami. Gabriela Kiełczewska-Słowikowska zaprezentowała dwa cykle prac. Instalacja artystyczna „Kamienie dźwięku”, część większej instalacji „Kamienie zmysłów”, poświęcona jest słuchowi i dźwiękom. Całość wykonana jest z ceramiki, ale po poruszeniu każdy z „kamieni” wydaje dźwięk. Co ciekawe, każdy element ma zupełną inną barwę dźwięku. Czy twój ceramiczny dzbanek to potrafi?

Drugi cykl zatytułowany jest dwujęzycznie, po japońsku i po polsku. Geijutsudō, co po polsku znaczy droga sztuki. Instalacja jest hołdem dla natury, która od zawsze inspirowała artystkę. Japoński tytuł też nie jest przypadkowy. Otóż natura w tradycyjnej sztuce japońskiej gra kluczową rolę, tworzy z nią harmonię. Cykl przedstawia ewolucję od masy porcelanowej aż po ceramiczną miseczkę, a wszystko jest umieszczone na postumentach również wykonanych przez artystkę.

Drugi artysta, Bogdan Kosak, na ogół zajmuje się projektowaniem przedmiotów codziennego użytku. A jego sztuka właśnie z tym jest związana. Jak sam przyznaje, jego prace są niejednoznaczne, wielofunkcyjne. Dlatego prace artysty nie mają konkretnego tytułu, nazwa zależy od wyobraźni odbiorcy. I tak zobaczyliśmy talerze wielofunkcyjne, z wieloma zagłębieniami, których można używać w dowolny sposób. Syn artysty lubił jeść z nich posiłki, a klienci wieszali je jako obrazy na ścianach. Czy powiesisz swój talerz na ścianie?

Kolejna praca, czyli otoczaki, na początku sprawiała wrażenie zimnych, ciężkich kamieni. Ale po podejściu do nich okazywało się, że nie są wcale ciężkie ani zimne. A kiedy obeszło się je z drugiej strony, to naszym oczom ukazywało się stadko małych, przyjemnych „zwierzaczków” zmierzających w jakimś kierunku. Jak cała wystawa, również te otoczaki były ceramiczne. Puste w środku, bardzo przyjemne w dotyku, wręcz „do głaskania” - jak stwierdził artysta.

Więc jeśli myślisz, że ceramika jest nudna albo nie nadaje się na dzieło sztuki, to koniecznie musisz odwiedzić tyski Semar. Masz czas do 31 stycznia.

Oskar Strzelecki

Rozszyfrujmy się

2010-12-06T20:59:00.002+01:00

Spojrzeć na dzieło to żaden problem. Gorzej z interpretacją. Można oczywiście przyjrzeć się fakturze, odebrać ogólne wrażenie, skojarzenia. Przemyśleć temat, spróbować rozszyfrować artystę. Ja osobiście często, gdy patrzę na jakieś dzieło, automatycznie wyobrażam sobie, jaka była droga do jego stworzenia. Jaka historia się z nim wiąże. Podobnie czuję się, idąc ulicą. Mimowolnie układam ludziom życiorysy, wczuwam się w ich sytuację. Często aż przesadnie się z nimi identyfikuję. Podobnie jest w sztuce. Każdy ma swój sposób odbioru, większość osób patrzy przez pryzmat swoich doświadczeń, niektórzy starają się zidentyfikować z autorem.

Sytuacja zmienia się diametralnie, gdy dochodzi do spotkania z artystą. Inne spojrzenie jest na dzieło, gdy obejrzy się je samemu, a inne, gdy spojrzy się na nie i na twórcę. Zobaczy się jego sposoby wyrażania emocji, gesty, usłyszy jego słowa, sposób mówienia. To wszystko tak bardzo wpływa na odbiorcę, że jest w stanie zmienić swój pogląd na dane dzieło. Stosunek artysty do swojej pracy, pasja, z jaką mówi, skromność lub wręcz przeciwnie, przesadne, choć przez niektórych uzasadnione, zarozumialstwo - wszystko jest ważne. Można zazdrościć. Talentu, stosunku do świata, poglądów. Wierzyć w strategię, którą psychologowie określają wygrana-przegrana lub przegrana-przegrana. Ta pierwsza polega na tym, że jednostka musi wygrać, a reszta przegrać, inaczej zwycięstwo nie będzie pełne. Ta druga - jednostka przegrywa i pociąga za sobą jak najwięcej osób. Obie te metody działają na wszystkich płaszczyznach życia. Niektórzy nawet nie wiedzą, że je stosują. Można uznać, że dane dzieło to marna praca. A gdzieś w głębi duszy zawistnie myśleć: „Kurczę, to takie proste. Jak to jest, że niektórzy potrafią wyciągnąć z siebie takie tematy, nadać im formę i przekonać do nich innych?” Ale można też szczerze podziwiać. Zatracić się w głębi dzieła. Skupić się na każdej części, odebrać je jak przyjemność. Smakować sztukę i się z nią scalać.

Ludzie żywo dyskutują na wernisażach, wymieniają się poglądami. Wielu z nich interesuje się sztuką. Nie znaleźli się na wernisażu przez przypadek. W końcu to nie jest temat masowy. Wręcz przeciwnie, jest bardzo niszowy. Czemu tak jest? To „produkt” leżący na wyższej półce. Niedający się prosto poznać. Wymagający dużego zaangażowania ze strony odbiorcy. I trzeba przyznać, że jest to droga impreza. Mało kto może sobie pozwolić na kupno dzieł sztuki. Z drugiej strony niektórzy nawet nie myślą o sztuce, nie mają na nią czasu. Tak zostali wychowani, nie widzą powodów, dla których mieliby się w nią zagłębić.

A czy my, młodzi ludzie, sięgnęlibyśmy po sztukę, gdyby nie „Akcja Sztuki”? Jest to bardzo wątpliwe. Na pewno większość by tego nie zrobiła. Więc myślę, że tym bardziej powinniśmy się cieszyć, że taka możliwość zaistniała i możemy z niej korzystać. Pomaga ona rozszyfrować nie tylko pojęcie sztuki, myślenie innych ludzi, ale także nasze własne wnętrze. Co jest wyjątkowo ważne, bo przecież bez tego nic nie miało by sensu.

Agata Kołodziejczyk

Co lepsze?

2010-12-03T18:54:00.002+01:00

Telewizja? Rady rówieśników? A może „Rzeczpospolita” lub „Bravo Girl”? Jak kształtować swoje opinie? Spróbować odkryć siebie, własne zdanie? Ludzie, niestety, nie tylko młodzież, często, szukając wzorców, opierają się na złych przykładach. To nie jest takie proste, zwłaszcza że nie mówi się na ten temat dużo. Media podstępnie manipulują społeczeństwem, narzucają określoną wizję świata. Mnóstwo osób ślepo wierzy w to, co zobaczy w telewizji. Bez konfrontacji, bez żadnego „ale”. Po prostu ktoś coś powiedział i koniec. Zero próby zanegowania, próby rzucenia na daną sprawę innego światła. Prościej jest przyjąć gotową opinię kogoś innego. Zgodzić się, uwierzyć, że tak musi być.

Tymczasem myślę, że taki problem w ogóle nie powinien istnieć. W końcu każdy ma swój rozum. To takie podstawowe, banalne! Media karmią się bezmyślnymi ludźmi, nie robią tego bez powodu. Masówka przybiera na sile, jest rozpędzoną kula śnieżna, która zwiększa swoje rozmiary z każdym dniem. Machina kręci się coraz szybciej.

Na szczęście są ludzie, którzy chcą z tym walczyć. I nie kończy się tylko na zamiarach. Idealnym przykładem jest tu osoba pani Beaty Wąsowskiej i „Akcja Sztuki”. Samo zorganizowanie tej imprezy jest niezwykłym przedsięwzięciem, które nie ogranicza się jedynie do szeregu wystaw i spotkań z artystami. Są to także warsztaty dziennikarskie. Te z kolei nie są suchymi wykładami, ale spotkaniami, na których można zdobyć bardzo dużo wiedzy, poznać niesamowitych ludzi i, co ważniejsze, mieć możliwość dyskutowania. Skonfrontowania swoich poglądów ze zdaniem innych.

Jest to niesamowicie ważne i myślę, że wysuwa się na pierwszy plan. Ludzie powinni mieć potrzebę konfrontacji, może inaczej, oni ją mają, ale być może uciszają ją, przytłaczają szybkim trybem życia. Zdecydowanie warto zatrzymać się na chwilę, korzystać z okazji takich jak warsztaty, spotkania z ludźmi, pomyśleć i zobaczyć, jak wielką daje to satysfakcję. W końcu nie ma nic lepszego niż ukształtowanie swojego zdania. Inaczej pozostaje ślepe oddanie się telewizji i „Bravo Girl”.

Agata Kołodziejczyk

Warsztaty dziennikarskie - spotkania

2010-12-01T12:54:00.001+01:00

2010
02.12 Magdalenia Ślawska - Informacja a publicystyka.
06.12 Beata Wąsowska - TERMINATOR - Słowa i frazy kluczowe – sztuka współczesna.
16.12 Magdalena Ślawska - wywiad

2011
11.01 Ewa Niewiadomska – sztuka mówienia o sztuce – dziennikarstwo radiowe
21.01 Jarosław Jędrysik - Felieton
26.01 Arkadiusz Trzebuniak - Recenzja